Kawa Arabika, kawa Robusta - najpopularniejsze gatunki kawy.
Kawa Arabika, kawa Robusta - najpopularniejsze gatunki kawy.

Kawa Arabika, kawa Robusta. Najpopularniejsze gatunki kawy.

Najpopularniejszymi na świecie gatunkami kawy są kawa arabika i kawa robusta. Ta pierwsza uchodzi za lepszą, szlachetniejszą, a według powszechnie dostępnych informacji jej uprawa to mniej więcej 65-70% w skali światowej. Udział robusty w uprawach na naszym globie to około 30-35%. Warto w tym miejscu dodać, że około 1-2% światowych upraw stanowią mniej popularne gatunki takie jak liberica i arabusta (krzyżówka arabiki i robusty).

Kawa arabika czyli coffea arabica.

Arabika ma co najmniej 120 różnych odmian i szczepów. Kawę tego gatunku uprawia się na tak zwanych górskich płaskowyżach albo zboczach gór i wulkanów. Uprawy te znajdują się na stosunkowo dużych wysokościach, głównie pomiędzy 800-1800m n.p.m. Zdarzają się jednak plantacje kawowe położone na 2000 m n.p.m. i wyżej.

Arabica kwitnie po okresach deszczowych, a owoce dojrzewają około dziewięć miesięcy. Z jednego krzewu lub drzewa kawowego, w ciągu roku zbiera się średnio 5-6 kilogramów owoców, z których ziarna stanowią około 1 kilograma. Kwiaty kawowca mają kolor biały, a ich intensywny zapach przypomina zapach jaśminu.

 

Kawa arabika. Szkic botaniczny.

Szkic botaniczny kawy gatunku arabika.

 

Kawa gatunku arabika występuje na świecie w pasie pomiędzy Zwrotnikiem Koziorożca, a Zwrotnikiem Raka, w Ameryce Środkowej, Południowej, Afryce czy Azji. Niektóre kraje znane z produkcji ziaren coffea arabica to Brazylia, Kolumbia, Salwador, Meksyk, Kenia, Etiopia, Jemen, Indie, Gwatemala, Indonezja i wiele innych.

Kawa arabika ma delikatny i przyjemny aromat. W jej smaku, w zależności od stopnia palenia, można wyczuć nuty owocowe, orzechowe czy czekoladowe. Napar Jest smaczny i zrównoważony. Wszystko to sprawia, że jest chętniej wybieranym gatunkiem, cenionym przez kawowych koneserów. W zależności od odmiany i rejonu upraw, zawartość kofeiny w arabice wynosi od 0,9 do 2,0%.

 

Kawa arabika. Kwitnące kwiaty i dojrzałe owoce.

Kawa arabika. Kwitnące kwiaty i dojrzałe owoce na jednej gałęzi.

 

Arabika jest bardziej wymagająca i droższa w uprawie, niż kawa robusta. Gatunek ten jest bardziej wrażliwy na choroby, mniej odporny na szkodniki czy temperaturę. Główne i najbardziej znane odmiany arabiki to jej podstawowa odmiana - Typica i naturalna mutacja - Bourbon. Z nich wywodzą się popularne odmiany takie jak: Mundo Novo (naturalna hybryda odmian Typica i Bourbon), Caturra (mutacja odmiany Bourbon), Catuai (hybryda dmiany Caturra i Mundo Novo) czy Maragogype (mutacja odmiany Typica).

Kawa robusta czyli coffea canephora.

Gatunek kawy zupełnie odmienny od arabiki to Coffea canephora, czyli powszechnie znana robusta. Kawa gatunku robusta jest dużo łatwiejsza i tańsza w uprawie. W przeciwieństwie do arabiki jest odporna na choroby, szkodniki i temperaturę. Robusta została odkryta w Belgijskim Kongo pod koniec XIX wieku i od tamtego czasu uprawiana jest jako substytut szlachetniejszej arabiki. Obecnie plantacje tego gatunku znajdują się w całej strefie tropikalnej, a przeważająca część zbiorów pochodzi z Afryki Wschodniej i Środkowej, Azji Południowo-Wschodniej oraz z Brazylii. Największym producentem robusty jest Wietnam.

Drzewa kawowca robusty rosną znacznie niżej niż arabiki - do wysokości 700 m n.p.m. Jej zbiory są bardziej obfite niż zbiory arabiki. Często stosuje się ją jako domieszkę do arabiki tworząc mieszanki kawowe, głównie do przyrządzania kaw w stylu włoskim. Robusta jest również czymś w rodzaju dopalacza w mieszankach kawowych ponieważ może mieć nawet dwa razy więcej kofeiny niż arabika. Jak podają niektóre źródła średnia zawartość kofeiny w robuście to około 2,7%.

Kawa robusta

Kawa robusta. Dojrzałe, gotowe do zbioru owoce kawowca.

Można powiedzieć, że kawa robusta to świetna alternatywa dla trudnej i kosztownej w uprawie arabiki. Jest jednak pewien szkopuł: nie smakuje zbyt dobrze. Robusta charakteryzuje się mocniejszym, bardziej wyrazistym smakiem. Czasami mówi się, że miewa gorzki posmak. W smaku dominują nuty drzewne, a przy mocniejszym paleniu, nawet posmak spalonej gumy. Smak naparu z ziaren robusty jest pozbawiony kwasowości, posiada jednak ciężkie body i bardzo intensywny posmak. To właśnie te atrybuty czynią z niej kawę znacznie mniej pożądaną przez kawoszy.

Obecnie większość produkowanej na świecie gatunku kawy robusta wykorzystywana jest przez międzynarodowe koncerny kawowe do produkcji kawy rozpuszczalnej. Zapotrzebowanie na kawę na świecie jako swego rodzaju fast-food oraz przewaga niskiej ceny i jakości nad dobrym smakiem, spowodowały wzrost upraw robusty nawet do 40% w skali świata. Także jeśli pijesz kawę rozpuszczalną raczej jest to robusta i to zapewne nie ta najwyższej jakości.

Czy gatunki kawy arabika i robusta rzeczywiście są tak odmienne?

Jak widać różnice między tymi dwoma najpopularniejszymi gatunkami kawy są ogromne, kto by pomyślał, że mimo to tak wiele je łączy. Przez długi czas przemysł kawowy traktował kawę robustę jako „brzydszą siostrę arabiki”, jednak zmieniło się to po publikacji pewnego badania. Jeden z naukowców studiujący geny arabiki i robusty odkrył, że wszystko wskazuje na to, że nie są one rodzeństwem ani kuzynostwem, a raczej robusta jest jednym z rodziców arabiki. Prawdopodobnie, dawno temu w Sudanie, robusta skrzyżowała się z gatunkiem zwanym coffea euginoides i tak powstała arabika, która z powodzeniem rozmnożyła się w Etiopii. Kawa arabika i kawa robusta, choć tak różne biorąc pod uwagę walory smakowe, mają ze sobą wiele wspólnego.

 

Ziarna kawy arabika i robusta.

Ziarno kawy robusta i kawy arabika.

 

Źródło:
„Kawy Świata” Caroline Darbonne, Sylvie Girard
„World atlas of coffee” James Hoffmann
„Real fresh coffee” Jeremy Torz, Steven Macatonia
etsy.com

WYBIERZ SWOJĄ KAWĘ
do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy od home.pl